Lastikler
Halit Bolkan

01.04.2009 - 19:30
Sizce, bir otomobilde, konfor ve güvenliğin anahtarı olarak nitelendirilebilecek parça hangisidir? Evet, lastik...

Birçok insan için siyah bir çember olan lastik, otomobildeki diğer parçalara oranla çok daha az önemsenir. Halbuki lastik, içinde barındırdığı hava sayesinde otomobilin hareket etmesini sağlayan parçadır. Motor gücünü yere ileten, sürtünme kuvvetleriyle aracın yere tutunmasını, manevra yapmasını sağlayan lastik, fren gücünü yere iletmesinin yanı sıra süspansiyona yardımcı olarak konfora da katkıda bulunur.

İşte, hızınızı arttırırken yerle olan temasınızın ne kadar olduğunu hatırlamanız için önemli bir uyarı! Lastiklerin yere bastığı alan, avuç içi ya da bir kartpostal kadardır.

Otomobilin yükünü taşırken sürücünün isteklerine de uymaya çalışan lastikler, ilgi de bekler. Lastiklere göstereceğiniz ilgi, emin olun sizin güvenliğinizi artıracaktır. Her şeyden önce lastik hava basınçlarının her zaman üretici firmanın belirttiği değerlerde olmasını sağlayın. Unutmayın, otomobil lastik değil lastiğin içindeki hava sayesinde ilerler! Lastik hava basınçlarının doğru olmamasının farklı etkileri vardır. Lastiklerinizde olması gerekenden daha düşük hava basıncı varsa bilin ki yerle temasınız her bir lastik için bir avuç içinden daha küçük. Çünkü, hava basıncı olması gerekenden daha az olan bir lastiğin tabanının orta kısmı yere basamaz. Sadece omuzlarının üzerine basan bir lastik görevini tam olarak yerine getiremez. Fazla hava basıncının yarattığı etkiyse bunun tam tersi. Yani lastik omuzlarının yere basamaması ve otomobilin sadece lastik tabanının orta kısmının üzerinde hareket etmesi. Her iki durumda da sürüş güvenliği tehlikeye atıldığı gibi lastiklerde düzensiz aşınmalar baş gösterir.

Lastik hava basınçlarının kontrolü sırasında lastiklerin soğuk olması gerekir. Hareket ederek ısınan lastiğin içindeki hava da ısınır, genleşir ve basıncı artar. Bu nedenle, lastik sıcakken yapılan ölçümler gerçeği yansıtmaz. Lastik hava basıncını ayarlarken otomobilin yük durumunu ve hangi koşullarda kullanıldığını da hesaba katın. Her otomobilin el kitabında ya da karoserindeki bir etikette bu veriler bulunur. Karlı ve yağmurlu havalarda sıkça yapılan hatalardan biri lastik havalarını indirmektir. Özellikle karlı havalarda hava basınçlarını 2-3 psi arttırmak doğrudur. Halbuki lastik havaları indirildiğinde, lastik tabanının şekli bozulduğu için tabandaki blokların görev yapması zorlaşır. Ayrıca karlı zeminde ilerlerken lastiğin sert asfalt zemine ulaşıp çekiş gücünü aktarması gerekir. Bunun için de santimetrekareye düşen ağırlığın arttırılması gerekir. Lastiğin havası indirildiğinde tabanın şekli bozulup yere bastığı alanda genişleme olacağı için bu mümkün olmaz.

Lastikler için en büyük kabus, sert ve köşeli yol yüzeyleridir, yani çukurlar ve kaldırımlar. Türkiye şartlarında her ne kadar zor olsa da mümkün olduğunca çukurlardan kaçınmak gerekir. Lastiğin iç yapısındaki çelik tellerin hasar almasına neden olan çukurlar, lastik yanaklarındaki balonlarla marifetlerini sergiler. Aynı durum, kaldırımlara park ederken de ortaya çıkabilir. Balon problemi lastiğin görünen yüzünde olabileceği gibi görünmeyen, iç tarafında da oluşabilir. Bu nedenle lastiklerinizi sık sık ve iyice kontrol edin.

Lastik diş derinlikleri de dikkate alınması gereken bir diğer önemli husustur. Diş derinliği 3 mm’nin altına düşen lastiklerin özellikle ıslak ve karlı zemindeki performansı ciddi oranda düşmeye başlar. Diş derinliği 1.6 mm’nin altındaki lastiklerin kullanılması ise kesinlikle tehlikelidir. Zaten kanunen de yasaktır. Diş derinliği azalmaya başlayan lastiğin su deşarj kapasitesi azaldığı için yol yüzeyinde su tabakasını tahliye etme kabiliyeti azalır ve aquaplanning yani suda kızaklamanın daha erken başlamasına sebep olur.
Okunma: 2623
Yazarın diğer yazıları
Kullanıcı Adı:
Şifre:
TEKNİK BİLGİLER
SBC - Sensotronic Brake Control (Sensotronic fren kontrolü)
SBC sistemi, uygulanan fren basıncını sensörler aracılığı ile ölçerek, her lastiğin ne kadar frene ihtiyacı olduğu hesaplıyor ve optimum fren gücü dağılımını yaparak, güvenli bir mesafede durulmasını sağlıyor.