Lastikleriniz, sadece "siyah halkalar" değildir
Yalın Gülmez

10.05.2010 - 10:17

Lüks bir sedan, süper bir sporcu, devasa bir SUV ya da 3,5 metrelik bir şehir cücesi. Bütün otomobiller lastikler üzerinde hareket eder. Tüm lastikler de birbirine benzer. Hepsi siyah ve yuvarlaktır, sadece bazıları büyük bazılarıysa küçüktür.

Fakat durum bu kadar basit değil. Eğer bu kadar basit olsaydı hala dolma lastikler kullanıyor olurduk ve ne Rolls Royce konfordan ne Ferrari hızdan ne de Land Rover arazi performansından bahsediyor olamazdı. Bunun yerine her ihtiyaç için farklı ama çok teknolojik çözümler üretiliyor.

Mesela ülkemizin en çok satılan otomobillerinde kullanılan 175/65R14 ebadındaki giriş seviyesi bir lastiği ele alalım. Lastiğin ilk görevi 1 tonluk kütleyi hareket ettirmek. Üstelik görevler bununla bitmiyor. Otomobili sadece ileri götürmesi değil, yönünü değiştirmesi ki bu sırada otomobilin tüm ağırlığı virajın dışındaki lastiklere biniyor, onlarca km/s hızdan durdurmaları, km’lerce sağlam kalmaları ve sessiz olmaları bekleniyor.

Bunların 15 cmx15 cm’lik bir kauçuk parçasının yapabiliyor oluşu gerçekten mucizevi. Otomobil lastiklerinin yere basma yüzeyi ancak bir peçete kadar e hız yükseldikçe bu alan daha da küçülüyor. Üstelik örneğin sudan geçerken bu alanın yüzde 90’a yakın bölümü kaybedilebiliyor. Peki bütün bunlar nasıl mümkün oluyor. Basit ve ucuz olarak gördüğümüz bu lastik, karışımının dayanıklı olacak kadar sert ama yere yapışacak kadar yumuşak yapısı sayesinde bir tonluk kütleyi durdurabiliyor, üzerindeki kanallar sayesinde her saniyede litrelerce suyu tahliye edebiliyor, deseninin karmaşık algoritması sayesinde yuvarlanırken düşük ses üretiyor.

Bahsi geçen lastiğin genel uzmanlık alanıysa ucuz ve dayanıklı olması. Ama bu daha lastik piramidinin en geniş basamağı. Yukarıya çıkan onlarca basamak daha var ve bu basamaklarda başka konularda uzmanlaşmış lastikler var.

Mesela yakıt tasarrufu lastikleri. Yuvarlanma direncini azaltan özel kauçuk yapıları ve desenleriyle yakıt tüketimini yüzde 1,5 kadar düşürebiliyorlar. Ya da kış lastikleri. Karışımları soğuğa, diğer lastiklerin hamurlarının katılaştığı 7 C derecede hala normal sürüş ısısına ulaşabilecek kadar dayanıklı. Ayrıca üzerlerindeki normalden katbekat fazla kılcal kanal sayesinde karın desenin üzerine yapışması imkansızlaşıyor. Böylece kar lastiğin altında atılabiliyor ve otomobilin ilerlemesi sağlanabiliyor. Yüksek performans lastikleri suyu ve tozu bir kenara bırakıp performansa odaklanıyor. Üç boyutlu kılcal kanallar, asimetrik desen yapısı ve kesinlikle gizli tutulan pahalı nano teknolojiler içeren hamur karışımı bu lastiklerin yüksek güçlü otomobillerin pist performanslarına eşlik edebilmesini sağlıyor

Piramidin en tepesindeyse yarış lastikleri bulunuyor. Formula 1’in ve pist yarışlarının desensiz slick lastikleri kuru zeminde en üstün tutunma için sürtünme yüzeyini genişletirken, rallilerde kullanılan ve sivri kayalara meydan okuyan lastikleri iki uçtaki ihtiyaçları karşılıyor.

Gördüğünüz gibi lastik siyah bir halkadan çok daha fazlası. Buradan çıkartılacak ders, lastik satın alırken gerçekten ne aldığınıza dikkat etmeniz.

Okunma: 2384
Yazarın diğer yazıları
Kullanıcı Adı:
Şifre:
TEKNİK BİLGİLER
Kış lastiği ve zincir
Kış şartlarının en ağır şekilde hüküm sürdüğü şu günlerde, trafiğin kilitlenmesini önlemek için yola çıkmasına müsaade edilmeyen araçların arasında artık kış lastiği kullananlar yok.Meteoroloji istasyonları, uydu fotoğraflarından,..