Otomobil sporları nereye gidiyor?
Mahir Bayındır

01.04.2009 - 19:29
Dünyada ve ülkemizde motorsporları gün geçtikçe kan kaybediyor. Elbette bunda tüm dünyayı saran ekonomik krizin büyük etkisi var. Motorsporlarının temel kaynağı olan sponsorlar ilk olarak reklam harcamalarında motorsporlarını kesiyor ve krizden doğal olarak en çok motorsporları etkilenecek. Ancak dünyada motorsporlarındaki kan kaybı kriz ile başlamadı. Bu son on yılda etkisini yavaş yavaş arttırarak devam ediyor. Elbette ekonomi zora düştükçe etkileniyor, fakat FIA nın aldığı kararlarda da bunun etkisi büyük. Maalesef FIA bir şirket gibi yönetiliyor. Bu şirketi yönetenler belki şirket yönetmeyi iyi biliyorlar ama motorsporlarını ve onun ruhunu iyi bildikleri söylenemez. Yapılan hatalara ralliden başlarsak, en büyük yanlış WRC otomobillerin Avrupa Ralli Şampiyonası'ndan yasaklanması ve ülkelerin ulusal şampiyonalarında bu otomobillerin yarışmasının teşvik edilmemesi ile başladı. Avrupa Ralli Şampiyonası güvenlik bahaneleri ile Super 1600 otomobillere bırakıldı. Bu alınan kararla ilgili sorgulanması gerekenler; * Kim WRC otomobillerdenden sonra motor gücü 200 Hp yi geçmeyen, tork üretemeyen, önden çekişli araçları seyretmek ister? Bu işin meraklılarının çoğunun normal hayatta kullandıkları otomobiller bu otomobillerden daha güçlü. İnsanlar kendi otomobillerinden farklı alev çıkaran otomobilleri seyretmek istiyor. Siz meraklılara istediklerini vermezseniz seyirci sayısı düşer, seyircinin ilgisinin azaldığı alana medyanın ilgisi azalır, seyirci ve medyanın duyarsız olduğu yerde sponsor firmalar harcadıklarını geri alamaz ve motorsporlarına harcanan para doğal olarak erir. * İkinci yanlış düşük motor hacmine sahip araçlardan yüksek güç elde etmeye çalışmaktır. Bu araçların maliyetleri çok yüksektir, motor ve vites kutusu ömürleri çok düşüktür, kilometre başına maaliyetleri WRC otomobillerden daha yüksektir. FIA Super 1600 araçların maksimum satış fiyatı 150.000 doları aşamaz dedi ama fiyatları dolar değil 250.000 Euro yu buldu. Bu bir fabrika WRC aracından daha düşük bir rakam olsa bile, birinci yılını tamamlamış, revizyonu tamamlanmış bir WRC araç ile neredeyse aynı fiyat. Ama yukarıda belirttiğim gibi sezon masrafı çok daha yüksek. * Bir diğer problem güç üretemeyen ve hata affetmeyen bu araçlar ile yarışmak. Zaman çıkarmak için pilotların güçlü bir 4WD araca göre çok daha fazla risk alması gerekiyor. Gençleri teşvik ettiğiniz bu araçları kullanan genç pilotlar doğal olarak çok hata yapıyorlar ve bu da yarış bitirme adedini, kompetisyonu ve yarış maliyetlerini arttırıyor. * WRC otomobil üreticilerinin ve WRC ye otomobil homologe eden otomobil firmalarının ikinci bir kaynağı Avrupa Ralli Şampiyonası'dır. FIA Avrupa Ralli Şampiyonası'ndan WRC araçları yasaklayınca ve ulusal şampiyonalarda da teşvik etmeyince fabrika takımları ürettikleri WRC otomobilleri sadece WRC yarışlarda kullanabilir hale geldiler. Bu araçların yenilerini ve ikinci ellerini satabilecekleri bir pazar kalmadı. Reklam geri dönüşleri ve araç satış, yedek parça satış gelirleri sadece WRC ile sınırlı kaldı. Büyük bir gelir ve pazar kaybına uğradılar. Doğal olarak birer birer WRC otomobil üretmekten geri çekildiler ve haklıydılar. Bir fabrika takımının WRC için senelik otomobil ihtiyacı oralama 15 araç, siz bu otomobilleri üretmek, homologe etmek, tekniğini geliştirmek için milyonlarca dolar harcayacaksınız, üstelik FIA nın homologasyon masrafları da inanilmaz rakamlar olacak, yaptığınız araçlar sadece WRC de yarışaçak, WRC olmayan ülkelerdeve Avrupa Şampiyonası'nda bu araçlar seyredilemeyecek, diğer yarışlara bunların yenileri ve ikinci elleri satılamayacak. Siz olsanız bu arenada kalır mısınız, bu araçları üretmek için bu kadar zahmete katlanır mısınız? * FIA nın bir bahanesi de güvenlik. Sen WRC de seyircinin güvenliğini sağlıyorsan, diğer yarışlarda da sağlarsın. Bunu başaramıyorsan WRC de nasıl başarabildiğini iddaa edersin. İkiside senin şampiyonan değil mi? * Super 1600 projesi tutmayıp ralliye ilgi azalınca, FIA daha sonra Super 2000 projesini ortaya koydu. Bu işi bilip bilmeyenler mevcut kuralları ile yeni projenin de işe yaramıyacağını farkında idi. FIA kimseyi dinlemedi ve bu 4WD araçların turbo olmasına izin vermedi. Üstelik maliyetleri azaltmak bahanesi ile tek tip vites kutusu, beyin ve bazıları gibi şaçma sapan kuralları da beraberinde getirdi. * Tüm sınırlamalara rağmen araçların maliyetleri inanılmaz boyutlara ulaştı. Vites kutusu ihalesini daha önce hiçbir 4WD kutu üretmemiş bir firmaya verdi. Vites kutuları bir ralliyi bile çıkaramadı. Hepsi yarış içinde kırıldı. Motorların ömrü aynı Super 1600'de olduğu gibi üç dört yarışı geçmedi, Super 1600 ve fiyatı üçte bir olan Gr N 2 litre turbo araçlar bir çok yarışta bunları geçmeyi başardı. * FIA otmobil sporunun amacını da aldığı kararlar ile unuttu. Motorsporlarının bir amacı da fabrikaların ve kompetisyon yarış parçası üretenlerin, ürettikleri malın becerisi, kalitesi ve ömrü ile birbirleri ile yarışması ve daha sonra elde edilen yeni tekniklerin, icatların otomobil sektöründe kullanılmasını sağlamaktır. Siz örnek olarak tek marka vites kutusu derseniz; bunu tek firmaya ihale eder, seçicilik yapar ve ihale sonunda cebinizi doldurursanız; diğer motorsporları için vites kutusu üreten firmalar ne yapacak, nasıl ayakta duracak, ürünler nasıl yarışacak? Bu işler rakip olmadan olur mu? Bu bir yarış. Sen nasıl diğer vites kutusu üreticilerini engellersin? Benim rakibimi motor gücüm mü, yol tutuşum mu, vites kutumun özellikleri veya ömrü ile mi geçeceğime sen mi karar vereceksin? Bunun teknik yarışı, kompetisyonu nerede? Unutmayın ki FIA Formula 1'de tek motor diyecek kadar ileri gitti. * Neticede şimdi Super 2000 araçlar için Turbo kitine izin ve WRC'de gelecekte revize edilmiş bu araçların kullanılması kararı çıktı. Tamamen yazboz tahtası. Kim FIA nın aldığı kararların arkasında durabilir? Böylesine alınan karalar ile Ralli nin ileri gitmesi mümkün müdür? Unutmayın ki bu araçları motorsporları için üretecek ve homologe edecek otomobil fabrikaları dünyanın en zor marketinde ayakta durabilmek için profesyonelce yönetiliyor ve aldıkları her kararı defalarca düşünüyorlar. Bu yöneticiler aldıkları kararların neticesinde hissedarlara hesap vermek zorundalar. Motorsporları yöneticilerinin aldıkları kararlar ile hesap verecekleri bir yer olmadığı gibi aldıkları kararlar da ciddiyetten uzak. Bakın ben aklıma gelen maddelerce olumsuz kararları yazdım. Onlar aldıkları kararların olumlu yönlerini söyleyebiliyorlar mı? Tüm şampiyonalarda yarışmanın maliyeti geçen yıllarda arttı mı, azaldı mı? Otomobil üreticilerinin motorsporlarına ilgisi arttı mı, azaldı mı? Seyirci adedi arttı mı, azaldı mı? Katılımcı adedi arttı mı, azaldı mı? Medyada görünüm arttı mı, azaldı mı? Cevapları hepimiz biliyoruz. Önümüzdeki yazılarımızda pistten ve Türkiye’den bahsedeceğiz.
Okunma: 5715
Yazarın diğer yazıları
Kullanıcı Adı:
Şifre:
TEKNİK BİLGİLER
Soğutucu madde
Çok yakın bir zamana kadar otomobil klima sistemlerinde soğutucu madde olarak sadece Freon R12 yani CFC–12 kloroflorokarbon (kısaca R12) kullanılıyordu. Kloroflorokarbonun ozon tabakasını tahrip ettiği ve sera etkisi ile sıcaklık artışlarına..